Haber: Mehmet Duran ÖZKAN – Kamerada: Erdal AKBUĞA (MALATYA)
Malatya kuru kayısının dünya pazarındaki payı giderek gerilediğini söylüyor da Solmaz.
10 yıl önce dünyanın kayısı tüketiminin %85’ini ülkemiz karşılamaktaydı, şimdidenn %40’lara düştü.
Serbest bölgeden yapılan ihracat Malatya kayısına zarar veriyor.
Biz 7-8 dolara satıyoruz rakipler 1.90 dolara satıyor.
Çiftçilerin zarar etmesini önlemek için pozitif ayrımcılık yapmalı.
Bakalım bundan sonra Malatya kuru kayısının geleceği ne afak olacak?
Malatya’nın Yeşilyurt Ziraat Odası başkanı Doğan Solmaz, bugün çektiği bir röportajda kuru kayısının ihracatının dünya pazarında yavaş yavaş kaybolduğunu duyurdu. 10 yıl önce %85’lik bir pazar payına sahipken, şu anda sadece %40’a gerilediğini belirtti. “Biz 7-8 dolara satıyoruz, rakipler 1 dolar 90 cente satıyor” diyerek fiyat farkının çifteyi yansıttığını vurguladı.
Solmaz, Orta Asya ülkelerindeki düşük üretim maliyetleri ve fiyat avantajının ihracatı olumsuz etkilediğini söyledi. Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Türkmenistan gibi ülkelerle rekabet etmiş, ancak üretim maliyetlerinin Türkiye’ye göre çok daha düşük olduğu için Malatya kayısının şıklarını alıcılar kaybediyor. “Serbest bölgede kayısı işleme fabrikaları açılıyor, oradan ihraç ediliyor, bu da Malatya kayısına büyük zarar veriyor” diyerek, serbest bölgeden ihracatın kayısı fiyatını düşürdüğünü ve çifte maliyeti düştüğünü belirtti.
Olayın detaylarına gelirsek, Solmaz, son dönemlerde rekoltenin düşük olması, fiyat avantajı ve kalitenin de bize yaklaşması nedeniyle tüketici ülkeler o bölgelere yöneldiğini söyledi. “İhracatçılar serbest bölgede kayısı işleme ve paketleme fabrikaları açtılar” diye ekledi. “İhracatçılar, kayısı üretiminde rakip olan ülkelerden serbest bölgeye getirip işleyip oradan ihraç ediyorlar.” Bu da Malatya kayısının ihracatını büyük ölçüde kısıtlıyor. “Çiftçimizin mağdur olmaması için üreticinin pozitif ayrımcılıkla desteklenmesi, lisanslı depoculuk vasıtasıyla destek alımları yapılması gerekiyor” dedi.
Zaman içinde, Solmaz, “Bundan 10 yıl önce dünyanın kayısı tüketiminin yüzde 85’ini ülkemiz karşılamaktaydı. Şu anda ihracatımız yüzde 40’lara kadar düşmektedir” diyerek, bu düşüşün Malatya ekonomisine ve ülke ekonomisine büyük zarar verdiğini vurguladı. “Bu da bize büyük bir rakip olmaktadır” diyerek, fiyat farkının tüketicileri diğer ülkelere yönlendirdiğini belirtti. “Siz en basit bir şekilde tüketici olsanız, 1 dolara veya 2 dolara mı kayısı alırsınız, 8 dolara mı kayısı alırsınız? Tabii ki bu da alıcılarımızı diğer ülkelere yönlendiriyor” diye sordu.
Solmaz, “Biz 7-8 dolara satıyoruz, rakipler 1 dolar 90 cente satıyor” diyerek, fiyat farkının çifteyi yansıttığını ve Malatya kayısının dünya pazarında rekabet edemediğini nokta nokta açıkladı. “Şu anda 200 bandıyla 300 arasında değişmektedir, kaliteye göre” diyerek, fiyat aralığını belirtti. “Tabii kayısının üretim maliyeti ülkemizde çok yüksek olduğu için çiftçimiz bundan zarar etmektedir” diye ekledi. “Bunun önüne geçmemiz için çiftçiye kesinlikle pozitif ayrımcılık yapılması lazım. AR-GE çalışması yapılarak üretim maliyetlerinin düşürülmesi lazım” diyerek, çözüm önerilerine işaret etti.
Oldukça çarpıcı bir veri: 10 yıl önce %85, şimdi %40. “Her yıl bu ihracatımız düşecek demektir” dedi Solmaz. “Bu da bizim Malatya ekonomisine ve ülke ekonomisine büyük bir zarar demektir” sözleriyle, Durumun ciddiyetini vurguladı. “Bakalım bundan sonra ne olacak?” diye sordu.
Kaynak: Orijinal Haber
